Perspektywy rozwoju rynku wierzytelności

Rok 2012 będzie szczególnym okresem dla branży windykacyjnej. Zmieniająca się sytuacja gospodarcza i ekonomiczna znacząco wpłynie na rynek zarządzania wierzytelnościami, w tym na strukturę rodzajową długów przekazywanych do zewnętrznych, wyspecjalizowanych firm.W strukturze wierzytelności przekazywanych firmom do obsługi windykacji masowej dominuje zadłużenie wobec sektora bankowego. Połowę z tego obszaru stanowią sprawy dotyczące nieterminowo spłacanych kredytów konsumenckich, około 15 proc. kredytów firmowych i wreszcie, odrębną grupę stanowią kredyty hipoteczne, cechujące się najniższym wskaźnikiem poziomu kredytów nieregularnych. To właśnie kredyty hipoteczne spłacane są w pierwszej kolejności z całej kategorii kredytów bankowych. Około 30 proc. wierzytelności przeterminowanych stanowi zadłużenie wobec m.in.: firm ubezpieczeniowych, operatorów telefonii, telewizji, zakładów energetycznych, spółdzielni mieszkaniowych, a także instytucji publicznych.

Pożyczki gotówkowe
W ostatnim czasie – szczególnie na przestrzeni 2011 r. – pojawił się na rynku szereg firm spoza sektora bankowego, udzielających pożyczek gotówkowych. Ze względu na uwarunkowania prawne – w tym brak bezpośredniego dostępu do Biura Informacji Kredytowej – mają one ograniczone możliwości weryfikacji klienta na etapie podejmowania decyzji kredytowej. To tego typu firmy, potencjalnie mogą stać się źródłem wzrostu przeterminowanych zadłużeń w sektorze pożyczek okołobankowych.

Sukcesywne uzupełnianie baz
Firmy, korzystające z baz BIG – powszechnie dostępnych baz, w których rejestrowane są należności przeterminowane, w celu weryfikacji potencjalnego pożyczkobiorcy – powinny uświadomić sobie, że sukcesywne uzupełnianie tych baz w informacje o przeterminowanych wierzytelnościach, stanowi istotny element bezpieczeństwa w obrocie gospodarczym. Obecnie wszystkie banki korzystają z weryfikacji wnioskodawcy w BIK, dlatego też generują wierzytelności lepszej jakości. Dlatego należy dążyć do tego, aby bardziej dostępne bazy, jakimi są BIG, doszły do takiego poziomu wzajemnej wymiany danych, jaki w tej chwili osiągnęło BIK. Z pewnością wpłynie to na znaczne ograniczenie ryzyka kredytowego. Mimo tego że zmniejszają się wskaźniki poziomu kredytów nieregularnych w odniesieniu do nowych kredytów, obserwujemy jednak pogarszanie się starych kredytów, tych sprzed kryzysu i sprzed wprowadzenia Rekomendacji „T” Komisji Nadzoru Finansowego. Te stare kredyty pochodzą głównie z okresu nasilonej akcji kredytowej, udzielania pożyczek w tzw. 15 minut, często bez zabezpieczeń, z uproszczoną procedurą ich udzielania.

Nastąpi zmiana struktury długów
Można przypuszczać, że w ciągu najbliższych miesięcy zmieni się struktura rodzajowa długów, przekazywanych do zewnętrznych firm windykacyjnych, czyli windykacja na zlecenie i zakup wierzytelności. Z informacji rynkowych wynika, że wśród modeli prowadzenia działalności windykacyjnej, dominuje windykacja w systemie inkaso, czyli windykacja na zlecenie. Może się to sukcesywnie zmieniać, szczególnie gdy mówimy o starych długach, generowanych głównie przez sektor bankowy do roku 2010, banki będą chętniej pozbywały się tych wierzytelności, sprzedając je firmom windykacyjnym.
Outsourcing wierzytelności
Czynnikiem mającym znaczenie podczas prognozowania rozwoju rynku windykacji, jest skłonność wierzycieli do outsourcingu windykacji. W ostatnich latach można było zauważyć tendencję wzrostową w zakresie przekazywania wierzytelności na zewnątrz (liczba dużych korporacji finansowych, współpracujących z zewnętrznymi firmami windykacyjnymi wzrosła ponad dwukrotnie). Po wejściu w życie nowelizacji Ustawy Prawo Bankowe (z 27 października 2011 r.) zmieniającej zasady i tryb powierzania wykonywania czynności z zakresu działalności bankowej podmiotom zewnętrznym, można spodziewać się jeszcze większej skłonności banków do przekazywania spraw windykacyjnych na zewnątrz.

Rozwój branży nieunikniony
Mimo coraz większej liczby pojawiających się na rynku firm windykacyjnych, potencjał rozwojowy na tego typu usługi jest ciągle duży. Jednak jak w każdej branży tak i tu, poza profesjonalnie przygotowanym personelem, stawiać należy na nowoczesne technologie do zarządzania procesami windykacyjnymi, nowatorskie metody windykacyjne, poprawę jakości usług – w tym coraz lepsze dostosowanie oferty do wymagań klientów i kompleksowość obsługi klienta.
Dobre zarządzanie należnościami
Poza zasadniczymi usługami windykacyjnymi, firmy będą starały się wzbogacić i uatrakcyjnić swoją ofertę, proponując swoim klientom usługi komplementarne. Firma windykacyjna obecnie nie tylko odzyskuje należności, lecz także weryfikuje przyszłych kontrahentów w Polsce i za granicą, analizuje fimy i branże oraz prowadzi monitoring spłat. Przedsiębiorcy, bardziej niż w poprzednich latach, powinni uświadomić sobie potrzebę odpowiedzialnego, profesjonalnego podejścia do zarządzania należnościami, uświadomić sobie negatywne konsekwencje związane z nieterminowym regulowaniem należności przez kontrahentów. Nie bez znaczenia jest fakt, że dzięki spowolnieniu gospodarczemu firmy windykacyjne i wywiadownie gospodarcze zyskały nowych klientów, którzy zauważyli profesjonalizm firm zewnętrznych, a przede wszystkim dostrzegli znaczenie właściwego zarządzania wierzytelnościami.

Autor jest dyrektorem Departamentu Windykacji w Creditreform Polska.

Tagi: Wierzytelności, windykacja