EDUKACJA MENEDŻERA Menedżerze, co po dyplomie?

Oczekiwania współczesnego rynku wobec kadry menedżerskiej cały czas rosną. Nadążanie za modą i stałe rozszerzanie zakresu kompetencji – to dwa największe wyzwania, które stoją przed menedżerami. Jak radzą sobie młodzi absolwenci?

Na przestrzeni minionego stulecia zarządzanie stało się jednym z ważniejszych kierunków studiów i nauczania. Ekspansja zarządzania stawia przed menedżerami dwa główne wyzwania. Żeby im sprostać, trzeba umiejętnie łączyć edukację formalną i nieformalną.

 

Szerokie spektrum wiedzy

Po pierwsze, trzeba wiedzieć coraz więcej. Niemal równolegle z wyodrębnieniem się dziedziny rozpoczął się proces poszerzania się zakresu kompetencji uznawanych za właściwe dla zarządzania. Przede wszystkim zaanektowało ono znaczne obszary nauk ekonomicznych. Bycie menedżerem wymaga bowiem widzenia szerszego obrazka – rozumienia roli poszczególnych osób, produktów i działów w funkcjonowaniu całej organizacji czy umiejscowienia tejże w sferze globalnych przepływów. Dziś wydaje się też zupełnie oczywiste, że menedżerowie powinni posiadać pewne kompetencje – umiejętności związane z miękkim zarządzaniem – które wcześniej były domeną psychologów. Socjologowie emocji podkreślają, że inteligencja emocjonalna to nowy rodzaj kompetencji. Psychologia to jednak zaledwie początek długiej listy, ponieważ koordynowanie pracy interdyscyplinarnych zespołów, rozumienie specyfiki zadań i współpraca z różnymi specjalistami, wymagają bardzo szerokiej wiedzy.

 

Bycie in. W pogoni za modą

Po drugie, trzeba wiedzieć, co jest in, a co passé. Badacze organizacji podkreślają, że niektóre idee stają się popularne nie ze względu na swoją treść i możliwość zastosowania, lecz raczej dzięki temu, kto i jak je rozpowszechnia, wspiera, jak są opakowane i sformułowane. Pojęcie mody w odniesieniu do historii teorii zarządzania jest bardziej adekwatne, niż by się mogło wydawać. Value creation! Act as business! Metodologia PMI! Kto nie nadąża, ten wypada z gry. Nawet jeśli popularność narzędzi zdobytych na studiach nie maleje, mogą stać się przestarzałe i niemodne. Dlatego konieczne jest stałe uczenie się i nie można poprzestać na tym, czego uczono na studiach.

 

Nauka po dyplomie? Networked knowledge!

Jak radzą sobie z tymi wyzwaniami młodzi absolwenci? Nieustannie się dokształcają, choć bardziej cenią studia podyplomowe i zdobywanie profesjonalnych certyfikatów niż szkolenia. Często zaczynają studia podyplomowe wkrótce po ukończeniu uczelni. Podkreślają ogromną wagę edukacji nieformalnej. Ujawnia się tu istota gospodarki opartej na wiedzy – wiedza zgromadzona jest w ludziach i często próżno szukać jej w książkach. Dziś wiedza biznesowa to networked knowledge – wiedza wypracowana dzięki współpracy, sieci powiązań w ramach społeczności profesjonalistów. Dlatego wybierają takie organizacje, w których mogą się uczyć od innych pracowników. Cenią też te studia podyplomowe, które oferują zajęcia prowadzone przez praktyków i tym samym dają możliwość włączenia się do pewnej sieci współpracy.

 

Nowy model kariery

Model kariery w latach 90. przyjęło się określać mianem udziału w wyścigu szczurów. Kolejna dekada przyniosła jednak znaczące przewartościowanie. Dziś robienie kariery rozumiane jest raczej jako strategiczne rozwijanie własnych kompetencji. Rozwój i mierzenie się z kolejnymi wyzwaniami to wartości, które najsilniej wpływają na dokonywane wybory. Młodzi profesjonaliści, jeśli nie mogą się już niczego nowego nauczyć i czują, że przestają się rozwijać, zmieniają pracę. Dają się zaobserwować dwie dominujące strategie. Strategia lisa – chcę wiedzieć wiele różnych rzeczy, więc wybieram konsulting. Strategia jeża – chcę być specjalistą, wybieram organizacje, w której rozwinę wybrane kompetencje. Jeśli Twoja organizacja przyciąga lisy – wspieraj procesy dzielenia się wiedzą i oferuj szkolenia; jeśli jeże – zaoferuj pracownikom studia podyplomowe.

 

Autorka jest antropologiem, absolwentką SGH i UW. Przygotowuje rozprawę doktorską „Teoria zarządzania między nauką a praktyką. Pierwsze doświadczenia profesjonalne absolwentów Szkoły Głównej Handlowej” w Szkole Nauk Społecznych Instytutu Filozofii i Socjologii PAN.