Transakcje minionego roku będą trudne do pobicia!

Miniony rok był sprzyjający dla polskiego rynku fuzji i przejęć, a w szczególności dla prawników obsługujących te transakcje. Przeprowadzono wiele interesujących połączeń, zwłaszcza w sektorach: telekomunikacyjnym, energetycznym oraz bankowym.

Wedle szacunków dokonanych przez Obszar Rynku Kapitałowego BZ WBK, wartość rynku fuzji i przejęć w Polsce w 2011 r. wyniosła powyżej 8 mld euro (wedle innych szacunków 25,5 mld zł). Eksperci BZ WKB szacują, że ten trend utrzyma się również w 2012 r. i mimo kryzysów w strefie euro nie należy spodziewać się nagłego zahamowania liczby i wartości transakcji na polskim rynku. Próbując dokonać zwięzłego podsumowania transakcji rynkowych, wskażemy również na te niedokończone, które być może zostaną skonsumowane w nowym, 2012 r.

Wybrane transakcje – telekomunikacja i energetyka
Podsumowanie warto zacząć od najistotniejszej i największej transakcji minionego roku, przeprowadzonej w sektorze telekomunikacyjnym – lewarowanego wykupu (finansowanego przez kredyt udzielony przez banki) – przejęcia spółki Polkomtel przez wehikuł finansowy Spartan Capital, należący do znanego inwestora Zygmunta Solorza-Żaka. Przejęcie sfinalizowane w listopadzie 2011 r. warte jest, bagatela, 18,1 mld zł (wartość obejmuje zadłużenie Polkomtela, które zostało spłacone przez przejmujący podmiot oraz wypłaconą przez Polkomtel dywidendę). Swoje udziały w Polkomtelu sprzedało pięć podmiotów: KGHM Polska Miedź, Polska Grupa Energetyczna, Polski Koncern Naftowy Orlen, Węglokoks oraz Vodafone. Zgodę na transakcję, z uwagi na jej wielkość i wpływ na rynek, wyraziła Prezes Urzędy Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Wspomniana transakcja jest największym przejęciem, jakie kiedykolwiek zostało przeprowadzone w Polsce oraz największym wykupem lewarowym w Europie w okresie ostatnich trzech lat. Z kolei około 8 mld zł warte były transakcje związane z wyjściem z polskiego sektora energetycznego spółki Vattenfall. Firma ta sprzedała warszawską spółkę energetyczną PGNiG za 3 mld zł oraz sieć dystrybucyjną spółce Tauron. W tym kontekście wspomnieć można o udanej prywatyzacji Stołecznego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej (SPEC), który zakupiła francuska Dalkia. Wartość sprzedaży 85 proc. akcji SPEC wyniosła 1,44 mld zł.

Banki
W 2011 r. najwięcej pogłosek o planowanych przejęciach dotyczyło sektora bankowego w Polsce. Poza finalizacją przejęcia banku BZ WKB od Allied Irish Banks przez Santander za ok. 16 mld zł nastąpiło inne znaczące przejęcie – Raiffeisen Bank International AG podpisał porozumienie, dotyczące przejęcia 70 proc. udziałów w Polbank EFG. Za swój udział w nowej spółce Raiffeisen International zapłaci 490 mln euro, co daje prawie 2 mld zł. Inne planowane transakcje nie doszły, w szczególności nie powiodła się: wtórna oferta akcji banku PKO BP, sprzedaż Banku Millenium czy Kredyt Banku. Należy spodziewać się, że w nowym roku może dojść do wznowienia negocjacji, zwłaszcza dotyczących sprzedaży dwóch ostatnich banków przez właścicieli – zagraniczne banki. W 2012 r. spodziewane jest też wejście na polski rynek nowego gracza – największego banku na świecie Industrial and Commercial Bank of China, którego oferta publiczna w 2010 r. była warta 22 mld dol.

Akwizycje poza Polską
Coraz prężniej rozwijające się spółki polskie, poszukują interesujących celów przejęć poza granicami kraju. Elektryzująca okazała się wiadomość o planowanym przejęciu przez KGHM Polska Miedź kanadyjskiej spółki Quadra FNX za rekordową kwotę 9,5 mld zł. Chociaż finalizacji transakcji należy spodziewać się już w 2012 r., to jej ogłoszenie świadczy o wzrastającej roli rodzimych spółek w ramach akwizycji podmiotów zagranicznych. Fundusze na przejęcia KGHM Polska Miedź uzyskała nie tylko ze sprzedaży akcji Polkomtela, lecz także z wyzbycia się tytułów partycypacji w spółce Telefonia Dialog (sprzedaż 100 proc. kapitału zakładowego na rzecz Netii za 944 mln zł).

Nie wszystkie przejęcia udane
Wzrastająca liczba planowanych przejęć (w 2010 r. Prezes UOKiK wydał 147 zgód na koncentrację – przejęcia, połączenia czy tworzenie podmiotów joint-venture, zaś w 2011 r. przeszło 150) skłoniła polski urząd antymonopolowy do rzetelnej i dogłębnej analizy rynków właściwych, aby zbadać na które rynki koncentracje mogłyby mieć niekorzystny wpływ. Nie wszystkie planowane transakcje zostały zaakceptowane w 2011 r. przez urząd antymonopolowy. Prezes UOKiK zakazał dwóch przejęć: przejęcia Energa przez PGE za 7,5 mld zł oraz przejęcia przez NFI Empik spółki Merlin.

Co w 2012 r.?
Zdaniem analityków również w 2012 r. należy spodziewać się wielu transakcji, choć mijający 2011 r. będzie, co podkreślają, trudny do pobicia. Planowane są z pewnością – sprzedaż TK Telekom (wartość szacowana na 0,5 mld zł) przez Skarb Państwa oraz PKP, a także sprzedaż Exatela przez PGE. Sektor bankowy również jest przedmiotem zainteresowania w dłuższej perspektywie, zwłaszcza z uwagi na to, że wiele banków działających w Polsce, jest znacznej wartości i osiąga znakomite wyniki finansowe. W zestawieniu z problemami finansowymi spółek-matek sprzyja to chęci ich sprzedaży w celu uzyskania dodatkowego kapitału.

 

Jacek Klimczak – partner, kierujący zespołem M&A w kancelarii SSW Spaczyński Szczepaniak i Wspólnicy
Szymon Syp – prawnik
w zespole M&A w kancelarii SSW Spaczyński Szczepaniak i Wspólnicy, doktorant SGH